Mahkeme çeşitleri ve görevleri

mahkeme çeşitleri

Mahkeme çeşitleri ve görevleri


Yüksek Mahkemeler (Mahkeme Çeşitleri)

  • Anayasa Mahkemesi;Kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetler ve bireysel başvuruları karara bağlar. Anayasa değişikliklerini ise sadece şekil bakımından inceler ve denetler.
  • Yargıtay ; Adliye mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar
  • Danıştay; İdari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.
  • Uyuşmazlık Mahkemesi; Adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkilidir.
  • Sayıştay; Merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevlidir.

Adli Yargı Mahkemeleri (Mahkeme çeşitleri)

  • Bölge Adliye Mahkemeleri;Adlî yargı ilk derece mahkemelerince verilen ve kesin olmayan hüküm ve kararlara karşı yapılacak başvuruları inceleyip karara bağlamak,Adlî yargı ilk derece mahkemesi olarak yargı çevresi içerisindeki adlî yargı ilk derece mahkemesi hâkimleri aleyhinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa göre açılacak tazminat davalarına bakmak,kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak ile görevlidir.

   Ceza Yargısı

  • Ağır Ceza Mahkemeleri;Kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı kalmak üzere, ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren suçlarla ilgili dava ve işlere bakmakla ağır ceza mahkemeleri görevlidir.
  • Asliye Ceza Mahkemeleri;Kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı kalmak üzere, sulh ceza ve ağır ceza mahkemelerinin görevleri dışında kalan dava ve işlere asliye ceza mahkemelerince bakılır.
  • Sulh Ceza Hakimlikleri;Kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı kalmak üzere, iki yıla kadar (iki yıl dahil) hapis cezaları ve bunlara bağlı adlî para cezaları ile bağımsız olarak hükmedilecek adlî para cezalarına ve güvenlik tedbirlerine ilişkin hükümlerin uygulanması, sulh ceza mahkemelerinin görevi içindedir.
  • Çocuk Ağır Ceza Mahkemeleri;5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunun 26’ncı maddesine göre, asliye ceza mahkemesi ile sulh ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar bakımından, suça sürüklenen çocuklar hakkında açılacak davalara bakar.Çocuk ağır ceza mahkemesi, çocuklar tarafından işlenen ve ağır ceza mahkemesinin
    görev alanına giren suçlarla ilgili davalara bakar.Mahkemeler ve çocuk hâkimi, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununda ve diğer kanunlarda yer alan tedbirleri almakla görevlidir.
    Çocuklar hakkında açılan kamu davaları, Kanunun 17 nci maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu Kanunla kurulan mahkemelerde görülür.
  • Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemeleri;5846 Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundan kaynaklanan  ceza davalarında görevli mahkemedir.
  • İcra Ceza Mahkemeleri;2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu 331 ve 345. maddeleri arasında tanımlanan ve icra hukuku ile bağlantılı suçlara dair yargılama yapmakla görevlidir.

     Hukuk Yargısı

  • Aile Mahkemeleri;22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun İkinci Kitabı ile 3.12.2001 tarihli ve 4722 sayılı Türk Medenî Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanuna göre aile hukukundan doğan dava ve işler,20.5.1982 tarihli ve 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanuna göre aile hukukuna ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanıma ve tenfizi,Kanunlarla verilen diğer dava ve işleri görürler.
  • Asliye Hukuk Mahkemeleri;Asliye hukuk mahkemeleri, sulh hukuk mahkemelerinin görevleri dışında kalan ve özel hukuk ilişkilerinden doğan her türlü dava ve işler ile kanunların verdiği diğer dava ve işlere bakar.
  • Sulh Hukuk Mahkemeleri;18.6.1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile diğer kanunlarda belirtilen görevleri yerine getirir.
  • Asliye Ticaret Mahkemeleri;Dava konusunun değerine veya miktarına bakılmaksızın ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.
  • Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri;5846 Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundan kaynaklanan  hukuk davalarında görevli mahkemedir.
  • İş Mahkemeleri;5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi  gemiadamları,  22/5/2003  tarihli  ve 4857   sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,

Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara,

          İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi                                    kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş              Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan                                    uyuşmazlıklara,ilişkin dava ve işlere bakar.

  • Tüketici Mahkemeleri;Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir.
  • İcra Hukuk Mahkemeleri;İcra ve İflas Kanunu ‘nun 331. ve 345. Maddelerinde görev ve yetkileri belirlenerek tanımlaması yapılan, icra hukukuna konu uyuşmazlıklar ve suçlara konu davaların yargılamalarını yapmak için görevlendirilmiş bir özel mahkemedir.

İdari Yargı Mahkemeleri (Mahkeme Çeşitleri)

  • Bölge İdare Mahkemeleri;Yargı çevresindeki idare ve vergi mahkemelerinde tek hâkim tarafından 7 nci madde hükümleri uyarınca verilen kararları itiraz üzerine inceler ve kesin olarak hükme bağlar. Yargı çevresindeki idare ve vergimahkemeleri arasında çıkan görev ve yetki uyuşmazlıklarını kesin karara bağlar.
  • İdare Mahkemeleri;

    İdare mahkemeleri, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştay’da çözümlenecek olanlar dışındaki:İptal davalarını,Tam yargı davalarını,Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan idarî sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davaları,Diğer kanunlarla verilen işleri çözümler.

  • Vergi Mahkemeleri;

    Genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri malî yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları,6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasına ilişkin davaları,diğer kanunlarla verilen işleri çözümler.

0

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir